SORU: Annemi meme kanserinden kaybettik. Hastalığa yakalandığında yaşı çok gençti. Ablamda da geçen sene meme kanseri tespit edildi. Erken tespit edildiği için tedavisini oldu ve şimdi sağlığı çok iyi. Yaşım 34 ve bende de meme knaseri olur mu diye endişe içindeyim.

CEVAP:

Meme kanserlerini 3 şekilde gruplandırabiliriz: KALITSAL-AİLESEL-SPORODİK meme kanserleri.

Ailede bir veya daha fazla kişide meme kanseri görülmesi halinde buna ailesel meme kanseri diyoruz. Yani Ailesel dediğimiz gurup, birinci veya ikinci kuşak yakınlarında en az 1 kişide meme kanseri olan hastalardır. Buradaki kanser geçiş ilişkinin kalıtsal olduğuna dair her hangi bir veri yoktur. Yani ailesel dediğimiz zaman, kalıtsal olduğunu düşünmüyoruz. Ailesel meme kanserinin yüklediği risk artışı düşüktür.

Ailede görülen kanserin kalıtsal olduğuna dair bulgu olması halinde kalıtsal meme kanserinden bahsediyoruz. Örneğin genetik testlerin (BRCA-1 ve BRCA-2) yapılmış ve pozitif çıkmış olması, aildeki kanserlerin erken yaşta görülmesi (sizin annenizde olduğu gibi), ailede erkeklerde de meme kanseri görülmesi gibi. Bunlar hep hastalığın kalıtsal olduğunu gösterir. Kalıtsal meme kanseri durumu ailsel meme kanserinden daha ciddi ve önemlidir. Çünkü bu gruptaki kişilerin yaşamları boyunca meme kanserine yakalanma riskleri bazı çalışmalarda % 85 gibi çok yüksek oranlarda bulunmuştur. O nedenle, aile fertlerinin daha titiz araştırılması ve takip edilmesini gerektirir.

Bu iki gurubun dışında kalanlara ise sporadik (tesadüfi/rastlantısal) meme kanserleri denir. Ailede hiç kimsede meme kanseri öyküsü yoktur. İlk kez bu hastalık aile içinde ortaya çıkmıştır. Ailenin diğer fertlerinde de meme kanseri görülmesi açısından en düşük risk elbette bu gruptadır.

Bu üç grubun önemi her birinde meme kanseri görülme olasılığının riskinin farklı farklı olmasıdır. Kalıtsal meme kanserleri en sorunlu ve riskli gruptur.

Sorunuza geri dönersek: sizin ailede görülen meme kanserleri kalıtsal kökenli olabilir çünkü annenizde erken yaşta ortaya çıkmış. Ailedeki kadınların meme kontrol ve takiplerine daha erken yaşta (20-30 yaş) başlanması, daha sık aralıklarla kontrollerin planlanması, kanser görüldüğünde tedavinin daha geniş ölçülerde tutulması doğru olacaktır.

Eğer ailenizde meme kanseri varsa ve bu erken yaşlarda ortaya çıkıyorsa, ailenizde erkek meme kanseri görülmüşse, ailede yumurtalık ve kalın barsak kanserleri de görülüyorsa, meme kanserleri her iki memede görülüyor veya bir memede birden fazla odaktan çıkıyorsa, bu kalıtsal olabilir.

Neyseki kalıtsal meme kanseri denilen bu durum tüm meme kanserleri arasında ancak % 5-10 kadarından sorumludur. Bu bozuk geni taşıyan ailelerin tüm kadınlarının kan testleri ile mevcut risklerinin değerlendirilmesi koruyucu hekimlik açısından çok önemlidir.

Ailesinde meme kanseri öyküsü olan her kadın KALITSAL MEME kanseri grubuna girmez. Bunların önemli bir kısmı ailesel meme kanseridir. Bu konularda daha detaylı bilgi edinmek için www.memesaglik.com adresine bakabilirsiniz.

Sağlıklı günlerde görüşmek umuduyla

Op Dr Hamdi Koçer